Skip to content

Το κρίταμο έγινε της μόδας

Ιουλίου 26, 2017

Το κρίταμο έγινε της μόδας

 

κριταμο

Τόν τελευταίο καιρό έγινε της μόδας τό κρίταμο, σε ταβέρνες & εστιατόρια. Η μεγάλη ζήτηση έβγαλε σχεδόν σε όλες τις ακτές της πατρίδας μας, βραχώδεις ή μη, πλείστους όσους «συλλέκτες» του ποώδους αυτού φυτού. Θα παρακαλούσαμε αυτούς τους «συλλέκτες» με τήν λιγότερη εμπειρία στήν συλλογή, να μην καταστρέφουν τό φυτό από τήν ρίζα γιατί τήν επόμενη χρονιά δεν πρόκειται να βγάλει πλέον άλλα σαρκώδη φύλλα για κατανάλωση.

Από τήν σελίδα του Χρήστου Μάρτζου δανειζόμαστε την παρακάτω ἀναφορά στό:

ΚΡΙΤΑΜΟ Ή ΚΡΙΘΜΟΝ ΤΟ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ Ή ΑΡΜΥΡΑ (crithmum maritimum)

 

Μικρό πολυετές – ποώδες φυτό (παχύφυτο), ξυλώδες στη βάση του και χαμηλής ανάπτυξης, το οποίο καλύπτει σταδιακά το γύρω του έδαφος. Ανήκει στο γένος των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών, το οποίο ανήκει στην τάξη Κορκώδη και στην οικογένεια Σκιαδοφόρα – Σκιαδανθή (Umbelliferae). Περιλαμβάνει μόνο το είδος crithmum maritimum. Φύεται σε παραθαλάσσια μέρη, σε βραχώδεις ή αμμουδερές ακτές. Απαντάται στις χώρες της Μεσογείου, όπως η Ελλάδα, και στις δυτικές ακτές της Ευρώπης (π.χ. στις Κανάριες Νήσους), καθώς επίσης στις νότιες και δυτικές ακτές της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας, στη Βόρειο Αφρική και στη Μαύρη Θάλασσα.

Τα φύλλα του έχουν κυανοπράσινο χρώμα, είναι λεία, επιμήκη και σαρκώδη. Είναι πολύ στιλπνά και υπόλευκα, όπως της γλιστρίδας (ή αντράκλας), αλλά πιο πλατιά, πιο επιμήκη και με αλμυρή γεύση. Ανθίζει το καλοκαίρι, σχηματίζοντας «σκιάδια» των 8-36 ακτίνων, επί των οποίων βγαίνουν τα άνθη. Τα άνθη του είναι κιτρινοπράσινα. Ο βλαστός και τα φύλλα του, όταν τριφτούν, αναδίδουν μία ευχάριστη μυρωδιά. Οι σπόροι του φυτού έχουν μεγάλη ομοιότητα με το κριθάρι, εξού και οι αρχαίοι το ονόμαζαν «κρίθμον». Στις παραθαλάσσιες περιοχές είθισται να πωλείται με την κοινή ονομασία «αρμύρα» ή και «αλμυριά» , λόγω της αλατότητάς του.

 

Χαρακτηριστική είναι η περιγραφή, την οποία κάνει ο Διοσκουρίδης (2,129): «… Θαμνώδες βοτάνιον, που απλώνεται σε πλάτος και έχει ύψος ενός πήχυ. Φυτρώνει σε παραθαλάσσιους τόπους και έχει πολύ στιλπνά φύλλα και υπόλευκα, σαν της γλιστρίδας, πιο πλατιά και πιο επιμήκη με αλμυρή γεύση …».

Το κρίταμο ανήκει στα αλόφυτα, διότι ευδοκιμεί σε εδάφη με πολύ υψηλή αλατότητα. Έχει αναπτύξει συστήματα άμυνας και προσαρμογής, προκειμένου να επιβιώνει στα σκληρά οικοσυστήματα, στα οποία φύεται και αναπτύσσεται. Ανήκει, επίσης, στην κατηγορία των αρωματικών βοτάνων και των εδώδιμων φυτών. Οι νεαροί βλαστοί και τα φύλλα του συλλέγονται από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο και διατηρούνται στην άλμη. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείτο από την αρχαιότητα, όπως αυτό προκύπτει και από το διασωθέν έργο του Διοσκουρίδη (1,129): «…. λαχανεύεται εφθόν τε και ωμόν εσθιόμενον, και ταριχεύεται εν άλμη«.

Το κρίταμο χρησιμοποιείται στις σαλάτες ακόμη και ως κύριο ή αποκλειστικό συστατικό τους (σαλάτα κρίταμου). Γίνεται, επίσης, τουρσί μέσα σε ξύδι και άλμη, το οποίο χρησιμοποιείται, ως συνοδευτικό, σε θαλασσινούς μεζέδες. Τέλος, οι βλαστοί και τα άνθη του τηγανίζονται και γίνονται ομελέτες. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, το γεγονός, ότι μία μικρή βιομηχανία στην Ελλάδα καλλιεργεί αυτή τη στιγμή 20 στρέμματα κρίταμου για να παράξει σαλάτα κρίταμου, η οποία θα εξαχθεί στη
ν Ευρώπη.

Το κρίταμο είναι γνωστό από την αρχαιότητα για τις θεραπευτικές ιδιότητές του. Χρησιμοποιείται ως διουρητικό από τα χρόνια τού Ιπποκράτη (4ος αιώνας π.Χ.), ο οποίος το συνιστούσε, ως εμμηναγωγό. Το ίδιο έπραξαν και άλλοι μεταγενέστεροι ιατροί. Ο Διοσκουρίδης και ο Πλίνιος το είχαν σε μεγάλη εκτίμηση. Θεωρείται αποτοξινωτικό βότανο. Το κρίταμο περιέχει αιθέρια έλαια, μεταλλικά άλατα, ιώδιο και βιταμίνες, δηλαδή συστατικά ορεκτικά και τονωτικά. Στη δε φαρμακευτική χρησιμοποιείται, ως ορεκτικό, ως διουρητικό, ως αντιμικροβιακό, ως καθαριστικό του αίματος και ως ευεργετικό στο συκώτι. Το εκχύλισμα και το αιθέριο έλαιο τού κρίταμου χρησιμοποιούνται στην κοσμητολογία. Το κρίταμο διαθέτει ένα εύρος ιδιοτήτων και εφαρμογών σε καλλυντικά προϊόντα. Συντελεί στη διέγερση του μηχανισμού επούλωσης του δέρματος και βοηθά στη ρύθμιση της παραγωγής κερατίνης, προσφέροντας λάμψη στην επιδερμίδα και βελτιώνοντας τον τόνο. Επιπλέον έχει επίδραση στην αποχρωμάτωση των καφέ κηλίδων του δέρματος (πανάδες). Είναι πλούσιο σε αμινοξέα και φαινολικές ενώσεις, ενισχύει την αντιοξειδωτική προστασία και τονώνει αποτελεσματικά την ανανέωση του δέρματος, παρέχοντας άριστα αντιγηραντικά αποτελέσματα. Για όλους τους παραπάνω λόγους (αναπλαστικές ιδιότητες και αντιμικροβιακή – ανοσολογική δράση) το κρίταμο χρησιμοποιείται σε αντιηλιακά προσώπου, σε κρέμες, σαπούνια και σαμπουάν.

Πέραν των προαναφερθέντων ιδιοτήτων του, σύμφωνα με το βιβλίο τού Αντώνη Αλιμπέρτη, «Βότανα της Κρήτης – Ιδιότητες και Χρήσεις των Φυτών» (β΄έκδοση – εκδόσεις MYSTIS», το αιθέριο έλαιο του κρίταμου είναι πολύ καλό αφροδισιακό. Στο δε, επίσης εξαίρετο, βιβλίο τής Μαρίας και του Νίκου Ψιλάκη, «Τα βότανα στην κουζίνα – Μαγειρική με επιλογές από το φαρμακείο της φύσης» (εκδόσεις ΚΑΡΜΑΝΩΡ), παρατίθεται η ακόλουθη ενδιαφέρουσα συνταγή:

Σαλάτα με κρίταμα και κάπαρη

υλικά και δοσολογία

2 κούπες κρίταμα

2 κουταλιές φρέσκια κάπαρη ή 1 κούπα φύλλα, βλασταράκια και καρπούς

4 κουταλιές ελαιόλαδο

1 κουταλιά ξύδι

1/2 κούπα ελιές

διαδικασία

Βράζουμε τα κρίταμα με την κάπαρη και τα στραγγίζουμε. Τα τοποθετούμε σε σαλατιέρα και τα αλατίζουμε ελαφρά. Στη συνέχεια, τα περιχύνουμε με το λαδόξυδο και τα γαρνίρουμε με τις ελιές.

Συνταγές: 1) Κρίταμο τουρσί (α), 2) Κρίταμο τουρσί (β), 3) Κρίταμο τουρσί (γ), 4) Διάφορες συνταγές με Κρίταμο

Advertisements
No comments yet

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: